Dichtbij

Soms is een afscheid niet eenvoudig.

Onlangs mocht ik spreken tijdens een kleine, heel intieme uitvaart. Een afscheid van een moeder, waarbij haar twee zonen ieder op hun eigen manier met haar overlijden omgingen.

Voor de ene zoon betekende zijn moeder iets anders dan voor de andere. Hun herinneringen waren verschillend en ook hun manier van verwerken was anders. Dat maakte het afscheid soms best ingewikkeld.

Juist dan vind ik het belangrijk om goed te luisteren en te kijken naar wat er nodig is. Niet iedereen heeft op zo'n moment hetzelfde nodig. Voor de één mag er ruimte zijn voor emotie, voor de ander misschien juist gereserveerdheid.

En hier was het niet gepast om alles mooier te maken dan het is geweest.

Als een afscheid ingewikkeld is, dan is dat wat het is. En daarover heb ik geen oordeel. Je kunt dit op verschillende manieren aanvliegen. Ik kies ervoor om te zeggen wat gezegd mag of moet worden, zonder het mooier te maken. Maar dat kan wel op een milde manier. Want juist die manier is voor de verwerking zo belangrijk.

Tijdens deze uitvaart probeerde ik er voor allebei te zijn. Niet door het voor hen in te vullen, maar door mee te bewegen met wat er op dat moment was. Ik heb daarbij geprobeerd om de woorden zo te formuleren dat beide zonen zich daarin konden vinden en herkennen. Soms helpt een gedicht daarbij.

Na afloop bedankten beide zonen mij. Allebei op hun eigen manier. Bij allebei zag ik tijdens de uitvaart de emotie en een traan. En die bedankjes aan mijn adres waren heel oprecht.

Later zei de uitvaartondernemer iets tegen mij wat me is bijgebleven.

Ze zei dat ze mij tijdens de uitvaart goed had kunnen observeren. En dat ze zag dat ik heel dicht bij de familie sta, maar ook heel dicht bij mezelf blijf.

Ik vond dat een mooie observatie en ik ben er trots op dat zij dit zo zag.

Want dat is eigenlijk precies hoe ik daar wil staan: als vertolker van hun verhaal. Dicht bij de familie, maar ook dicht bij mezelf. Zodat de woorden die ik spreek herkenning geven aan de familie én voor mijzelf goed voelen.

Misschien is dat wel het mooiste wat ik uit deze uitvaart heb meegenomen.

Dat je er voor verschillende mensen kunt zijn, ieder op hun eigen manier. En dat je daarbij gewoon jezelf mag blijven.